Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü hissedildiğini anlatan bir ölçüttür; nota çeşitliliğiyle karıştırılmamalıdır. Değerlendirmeye yakmadan girişmek işinizi kolaylaştırır, çünkü kuru yaprağın çıplak kokusu elinize bir referans noktası verir bilhassa yeni başlayanların gözünden kaçan bir ayrıntıdır. Bu aşamada alüminyum tüplü kutu benzeri tüple korunan bir kutu ve no. 2 torpedo gibi tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Soğuk çekişte damakta beliren koku ne kadar net ise aroma gücü o ölçüde fazla sayılır ve bu basit adım sonraki tüm yorumları daha güvenilir bir temele oturtur. Sonucu hemen yazmak gerekir, çünkü hafıza kısa sürede kaybolur. Aynı çubuğu birkaç kez denemek yanılmayı önler çünkü gürültülü yerlerde ince notalar çabucak kaçırılır. Yoğunluk tek başına iyilik ölçüsü sayılmaz; yalnızca gücü anlatır. Bu yüzden ilk denemede acele etmemek hem de ölçütleri baştan belirlemek işin temeli sayılır. Kriter netleşince her çubuk aynı cetvelle değerlendirilir böylece yorumlar birbiriyle destekler. Değerlendirme sırasında telefon uzakta kalırsa odaklanma artar.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir çubuğun aroması yanış boyunca aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle ölçmek yanıltıcıdır ayrıca baştan acele edip hüküm vermek sık yapılan bir hatadır. Başlangıç bölümde koku çoğunlukla yumuşak ve temiz başlar elbette bu düzen her çubukta birebir geçerli olmayabilir. Romeo julieta no. 3 tubos gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu evre kısa sürer çünkü asıl tat çoğu zaman bu kısımda gizlidir. İkinci evrede yoğunluk çoğu zaman zirveye yaklaşır ama notalar koyulaşır ve genellikle ilk birkaç çekişten edinilen izlenim yarım kalır. Romeo y julieta petit churchills gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha geç görülür nitekim bu sebeple yavaş ilerlemek fayda getirir. Sonlara doğru sıcaklık arttığından acımsı tonlar öne çıkabilir gerçekten ısınmış yaprak asıl tadını yalnızca ortalarda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir not yazmak daha adil değerlendirme verir. Evrelerin sınırı genellikle keskin değildir, bu yüzden kabaca üç parçaya ayırmak yeterlidir. Geçişleri fark etmek adına çekiş aralığını sabit tutmak gerekir. Art arda nefes almak sıcaklığı yükseltir ve aromayı çarpıtır.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Aroma gücünü sayıya dökmek kişisel yorumu daha okunur kılar her zaman aynı ışık ve sakin bir köşe seçilmelidir. Bir ile beş arası uzanan bir skala çoğu kişi için işe yarar bu da değerlendirmeleri insandan insana daha karşılaştırılabilir kılar. Bir hafif notayı, beş de damakta baskın duran güçlü aromayı anlatır bu sayede odak dağılmaz ve not kalitesi yükselir. Petit julietas neye benzer gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle alt basamaklarda kalır hem de ileride okunduğunda neyi düşündüğünüz kolayca anlaşılır. Kısa boylu yirmi beşlik kutu gibi aynı boydaki bir kutu ise tatlı tonları yüzünden yakın bir not alabilir aksi halde aynı çubuk iki farklı puan alabilir. Notu vermeden önce birkaç nefes yapmak şarttır diğer taraftan ondalık notlar vermek fazladan bir yük getirir. Skalayı her seferinde aynı tutmak karşılaştırmayı güvenilir yapar. Ölçeğin ortası genellikle tercih edilen puandır, zira ılımlı çubuklar çoğunluğu oluşturur. Uçlardaki puanlar gerçekten belirgin hâllerde kullanılmalıdır. Bu sayede not defteri anlamlı olur.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çap, yanışın hızını hem de aroma gücünü doğrudan etkiler bu yüzden yanış hattının düzgün gitmesini de izlemek yararlıdır. İnce bir çubuk daha çabuk ısınır, bu yüzden keskin tonlar erken öne çıkar nitekim dar çaplılarda sıcaklık artışı belirgin biçimde çabuktur. Petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bunu hemen gözlemlersiniz yanma temposu ise aromayı hemen etkileyen bir etkendir. Geniş çaplı çubuklarda çekiş daha yavaş akar ama aromalar daha geç açılır hem de bu hız aromanın algılanma süresini kısaltır. Regalias de londres benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı güzel gösterir kül oluşumu dengesizse not bölümüne yazılmalıdır. Yavaş yanış aromayı daha okunur yapar ama şiddetini düşürmez aksine kalın çubukta duman daha uzun bir süreye dağılır. Dolayısıyla kalınlığı kayıtlara yazmak gerekir. Değişik kalınlıklarda iki ürünü aynı günde denerken önce inceyi sonra kalını içmek mantıklıdır. Bu şekilde yoğun tat ince olanın izlenimini bastırmaz. İkisi arasındaki bekleme zamanı en az otuz dakika olmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Lezzet iki yoldan algılanır: dildeki his ve burnun duyduğu aroma hâlbuki ikisi karşılıklı tamamlar ama eş anlamlı değildir. Yoğunluğu doğru ölçmek adına ikisini ayrı yazmak gerekir bu ayrım ilk bakışta önemsiz görünse de sonuçları epey etkiler. Dumanı ağızdan bırakırken burundan yavaşça bırakmak retrohale yöntemidir örneğin hafif bir nefes kokuyu daha zengin gösterir. Tadımda short churchills gibi kremsi bir robusto bu denemede aroma tarafını belirgin verir üstelik burun tıkalıyken yapılan tadımlar sağlam sayılmaz. Short sports yoğunluğu nasıl benzeri ince bir çubuk ise fındıksı notayı daha hızlı bırakır hızlı bir çekiş ise narin tonları siler. Güç dilde zayıf fakat koku tarafında yüksek olabilir aynı şekilde ağır bir yemekten hemen sonra duyarlılık azalır. Bu iki notu yan yana koymak aydınlatıcıdır; İki puanı ayırmak yanılgıyı giderir. Yeni başlayan kişiler açısından önce burundan gelen ipuçlarına bakmak daha kolaydır. Zamanla dil kısmı da detay göstermeye başlar. Değişik kokuları isimlendirmeyi denemek algıyı keskinleştirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Damak doyduğunda yoğunluk olduğundan zayıf algılanır ayrıca yemek arasında tadım yapacaksanız bu ayrıntı iyice önem kazanır. Dolayısıyla her çubuktan önce oda sıcaklığında su almak yararlı olur bu küçük özen aroma gücünün olduğu gibi okunmasını sağlar. Wide churchills tadım notları benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su daha uygundur çünkü yorgun bir damak en güçlü notayı dahi silik gösterir. Şekersiz kahve kavrulmuş tonlarını güçlendirir, şekerli içecek ise notaları bastırır ayrıca buzlu sıvılar damağı uyuşturur ve tat hissini azaltır. Puritos serisi nasıl içilir benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri suyla daha temiz görünür bu yüzden hazırlık adımı ihmal edilmemelidir. Yanındaki içeceği her seferinde sabit tutmak kıyası bozmaz gerçekten yoğun şekerli içecekten hemen sonra keskin notalar olduğundan sert hissedilir. Yemekten hemen sonra değerlendirme yapmak önerilmez. Kahve ve su dışında sade çay da kullanılabilir; önemli olan içeceğin şekersiz kalmasıdır. Ağız temizlendikten sonra iki üç dakika ara vermek faydalıdır. Aceleyle başlanan tadım sıklıkla hatalı kalır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Küçük çubuk ölçüsünde içim hızlı olduğundan aroma dalgalanması daha az bir alanda kalır ayrıca ilk izlenim bu boylarda çabucak silinebilir. Bu yüzden başlangıç ile son çekişler arasındaki oynamayı yakalamak özen ister bu sebeple kısa bir ölçü büyük boy bir ürüne oranla daha sabırlı izlenmelidir. Club kalınlığında sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi uzatır böylece yoğunluğu izlemeyi rahatlatır zira her nefesin payı daha fazladır. Romeo julieta 20 mini gibi mini ölçü de sedir notasını çabucak ortaya koyup sona erer çünkü geçiş uzun süre değil birkaç çekişte gerçekleşir. Kısa çubuklarda iki çubuk denemek tek denemeden daha sağlam izlenim sunar bu nedenle sakin ve dengeli çekiş tercih edilir. Kutu kokusu başlangıçtaki ilk izlenimi belirler dolayısıyla yazmayı çubuk yanarken değil hemen bitince yapmak kolaylık sağlar. Bu izlenimi ayrıca yazmak yararlıdır. Boy kısaldıkça aroma ayrıntısı azalır, fakat yoğunluk hissi korunabilir. Bu yüzden sigarillo notlarını büyük boy kayıtlarıyla doğrudan karşılaştırmamak gerekir. Ayrı bir bölüm açmak işe yarar.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Tek seferlik bir tadım yoğunluk hakkında güvenilir bir fikir vermez yani her deneme önceki denemenin üstüne inşa edilir. Günün yorgunluğu, ortam ve saat algıyı etkiler bu düzen birkaç denemeden sonra belirgin katkı sağlar. Bu yüzden basit bir tadım defteri tutmak fayda sağlar yoksa aynı aromalar her seferinde yeniden keşfedilir. 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde tadıldığında kakao notası değişiyor mu görülür üstelik aynı ürüne dönüp göz atmak ilerlemeyi ölçmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu de aroma notunun ne kadar sabit kaldığını gösterir bu durum boşa emeğe yol açar. Tarih, puro ismi ve puan tabloya yazılmalı gerçekten en eski kayıtlar ileride okunduğunda ilginç farklar barındırır. Puanlar arasında iki puandan fazla sapma varsa koşullar gözden geçirilmeli. Haftalar içinde kendi ölçütünüz netleşir. Defterde kısa cümleler ayrıntılı anlatımlardan daha işlevseldir. Örneğin ikinci evre belirgin sedir kokusu şeklinde bir not tatmin edici olur. İleride bakıldığında anlaşılır kalmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Dolgunluk, içimin damaktaki ağırlığını anlatır; aroma gücü ise tatların şiddetidir zira bu iki ölçüt aynı yönde ilerleme etmek zorunda değildir. İkisi sıklıkla birbirine karıştırılır, oysa ayrı değerlendirilir bu ikisini ayırmak nihayetinde daha dürüst bir değerlendirme ortaya çıkarır. El principe gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sütlü kahve tonunu net taşıyabilir örneğin ağır bir duman zayıf bir tatla birleşebilir. San cristobal la cabaña puro benzeri dengeli bir kutu ise orta dolgunlukla badem tonunu yüksek taşır üstelik dolgun bir duman notasız da kalabilir. Yani hafif içimli bir çubuk yüksek lezzet verebilir tersi durum da mümkündür. Bunu ayırt etmek için iki ayrı not yazmak yeterlidir bu sebeple tek kelimeyle yoğun yazmak yerine ikisini ayrı değerlendirmek iyidir. Dolgunluğa bakıp aroma gücünü tahmin etmek yanlış sonuç verir. Birbirine yakın dolgunlukta iki ürün içinde aroma ayrımı bulmak hassas bir beceridir. Bu becerinin gelişmesi zaman ile düzenli kayıt almayı ister. Sonuçta en iyi ölçüt kişisel damak zevkiniz olacaktır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Oda, aroma izlenimini en az tütün kadar şekillendirir demek ki en iyi tadım koşulları sabitlemekle mümkündür. Fazla kuru bir havada çubuk çabuk yanar ve keskin notalar abartılır bu nedenle ortam şartlarını da kayda geçirmek akıllıca olur. Çok nemli havada ise duman ağırlaşır hem de aroma bastırılır ısı ise yaprağın ısınma hızını etkileyen başka bir değişkendir. Ahşap kutulu tok puro benzeri ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken kutunun koruduğu durumu dikkate almak gerekir aksi halde farklı günlerde çıkan puan farkı üründen kaynaklanıyor sanılır. Orta gövdeli onlu puro benzeri orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda denenirse ayrım net okunur değerlendirme günü planlarken bunu hesaba katın. Temiz hava odadaki yabancı kokuları azaltır, yoğun koku de algıyı şaşırtır oysa gerçek neden sıklıkla odadaki nem veya koku olur. Değerlendirmeyi hep benzer koşullarda tekrarlamak en güvenilir yoldur. Havasız bir odada koku birikirse ikinci çubuğun aroması hatalı algılanabilir. Pencere aralığı bırakmak genellikle işe yarar. Hava akımı fazla sertse kül yapısı şaşar.