Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın hissedildiğini anlatan bir ölçüttür; lezzet zenginliğiyle aynı şey değildir. Değerlendirmeye ateşlemeden girişmek doğru olur, çünkü kuru yaprağın ham kokusu size bir başlangıç ölçüsü verir özellikle yeni başlayanların gözünden kaçan bir ayrıntıdır. Bu aşamada no. 1 tubos nasıl içilir gibi tüple korunan bir kutu ve tadımda no. 2 torpedo benzeri tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Soğuk çekişte damakta beliren koku ne kadar belirgin ise aroma gücü o ölçüde fazla demektir ve bu küçük alışkanlık sonraki tüm yorumları daha güvenilir bir temele oturtur. Sonucu o anda yazmak gerekir, çünkü hafıza kısa sürede kaybolur. Her çubuğu iki kez denemek yanılmayı önler çünkü gürültülü ortamlarda hafif kokular kolayca kaçırılır. Yoğunluk kendi başına kalite göstergesi sayılmaz; yalnızca gücü anlatır. Bu yüzden ilk denemede acele etmemek ve ölçütleri baştan netleştirmek en doğru yol olur. Kriter belli olunca her puro aynı terazide tartılır böylece notlar birbiriyle tutarlı olur. Tadım esnasında telefon kenarda kalırsa odaklanma artar.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir sigarillonun aroması yanış boyunca değişir; bu yüzden aroma gücünü tek seferde değerlendirmek doğru olmaz üstelik baştan davranıp sonuç çıkarmak sık yapılan bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde koku çoğunlukla hafif ve temiz başlar tabii ki bu sıralama her üründe birebir geçerli olmayabilir. No. 3 tubos gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu evre kısa sürer zira asıl tat genellikle bu kısımda saklıdır. Orta bölümde yoğunluk çoğu zaman yükselir ve notalar belirginleşir hem de çoğu zaman ilk birkaç çekişten edinilen izlenim yarım olur. Petit churchills gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş görülür gerçekten bu yüzden sakin ilerlemek fayda getirir. Sonlara doğru ısı yükseldiğinden sertçe tonlar öne çıkabilir gerçekten ısınan yaprak asıl tadını yalnızca ortalarda ortaya koyar. Her evre için ayrı bir not vermek daha tutarlı değerlendirme verir. Evrelerin sınırı çoğu zaman net değildir, bu yüzden kabaca üç parçaya bölmek işinizi görür. Geçişleri fark etmek için nefes sıklığını sabit tutmak gerekir. Çok sık nefes almak sıcaklığı artırır hem de aromayı çarpıtır.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Aroma gücünü sayıya dökmek öznel izlenimi daha net kılar her zaman aynı aydınlatma ile sessiz bir ortam tercih edilmelidir. Birden beşe giden bir ölçek çoğu tadımcı için işe yarar bu durum değerlendirmeleri kişiden kişiye daha karşılaştırılabilir yapar. 1 hafif aromayı, 5 de ağızda uzun süre kalan yoğun notayı anlatır bu sayede odak dağılmaz ve not kalitesi yükselir. Petit julietas gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle düşük basamaklarda yer alır hem de sonradan okunduğunda neyi düşündüğünüz hemen hatırlanır. Petit julietas 25'lik nasıl içilir gibi aynı boydaki bir kutu ise tatlı tonları yüzünden benzer bir puan alabilir aksi halde aynı ürün iki farklı puan çıkarabilir. Puanı vermeden önce en az üç nefes yapmak şarttır öte yandan yarım puanlar yazmak fazladan bir yük getirir. Ölçeği her tadımda değiştirmemek karşılaştırmayı güvenilir yapar. Ölçeğin ortası en çok kullanılan puandır, çünkü ılımlı çubuklar büyük kısmını kapsar. Uç noktalardaki puanlar gerçekten belirgin hâllerde kullanılmalıdır. Bu sayede not defteri ayırt edici olur.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çap, yanışın sıcaklığını hem de yoğunluğunu doğrudan etkiler bu yüzden yanış hattının düzgün gitmesini de gözlemek gerekir. Dar çaplı bir çubuk hızla yanar, dolayısıyla baharatlı notalar çabuk öne çıkar nitekim ince çubuklarda ısı birikimi çok daha hızlıdır. Petit royales benzeri ince ve kısa bir çubukta bunu hemen fark edersiniz yanma temposu ise tadı doğrudan etkileyen bir unsurdur. Geniş çaplı çubuklarda çekiş daha yavaş gelir ama aromalar sonradan açılır hem de bu hız aromanın algılanma süresini daraltır. Regalias de londres nasıl içilir gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler küllenme düzensizse not bölümüne yazılmalıdır. Serin duman tadı daha okunur yapar ama şiddetini azaltmaz aksine kalın çubukta duman daha geniş bir alana yayılır. Bu yüzden çapı kayıtlara yazmak unutulmamalı. Değişik çaplarda iki çubuğu aynı günde denerken önce inceyi sonra kalını içmek mantıklıdır. Bu şekilde güçlü aroma hafif olanın izlenimini bastırmaz. Aradaki bekleme zamanı en az otuz dakika olmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Lezzet iki yoldan gelir: dildeki tat ve burun boşluğunun duyduğu koku oysa ikisi karşılıklı tamamlar fakat eş anlamlı değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak adına ikisini ayrı ayrı kaydetmek iyi olur bu fark başta önemsiz gelse de sonuçları oldukça değiştirir. Dumanı ağızdan bırakırken burun yoluyla yavaşça çıkarmak burun geçişi denemesidir mesela hafif bir soluk kokuyu çok geniş gösterir. Robusto formunda puro gibi kremsi bir robusto bu yöntemle aroma tarafını net gösterir ayrıca burun tıkalıyken denenen tadımlar sağlam sayılmaz. Romeo julieta short sports benzeri ince bir çubuk de kuru notayı daha hızlı bırakır sert bir nefes ise ince tonları siler. Yoğunluk damakta zayıf fakat koku tarafında belirgin çıkabilir aynı şekilde ağır bir yemekten hemen sonra algı azalır. Bu iki izlenimi karşılaştırmak aydınlatıcıdır; İki puanı ayrı yazmak yanılgıyı giderir. Yeni başlayan tadımcılar açısından ilk adımda burundan algılanan notalara bakmak işi basitleştirir. Deneyim arttıkça dil kısmı de ayrıntı vermeye başlar. Değişik kokuları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak algıyı keskinleştirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Ağız doyduğunda yoğunluk gerçekte olduğundan zayıf algılanır ayrıca öğün arasında deneme yapıyorsanız bu ayrıntı iyice önem kazanır. Dolayısıyla her denemeden sonra oda sıcaklığında su almak yararlı olur bu küçük özen yoğunluğun gerçek yüzünü okunmasını sağlar. Wide churchills neye benzer gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su daha uygundur zira doymuş bir damak en belirgin aromayı dahi silik gösterir. Sade kahve kakao notalarını güçlendirir, şekerli içecek ise notaları bastırır üstelik buzlu sıvılar damağı uyuşturur hem de aroma algısını azaltır. Beşli ince puro paketi gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi notası suyla daha temiz görünür o nedenle hazırlık adımı atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her tadımda aynı seçmek karşılaştırmayı korur nitekim yoğun şekerli sıvıdan hemen sonra baharatlı notalar olduğundan sert görünür. Doyduktan hemen sonra tadım yapmak önerilmez. Su ve kahve haricinde çay de düşünülebilir; asıl mesele içeceğin sade olmasıdır. Ağız tazelendikten sonra birkaç dakika ara vermek faydalıdır. Hızlıca başlanan tadım sıklıkla eksik kalır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Sigarillo formatında içim hızlı sürdüğünden yoğunluk değişimi daha dar bir alanda yaşanır üstelik başlangıç notu bu boylarda hızla kaybolabilir. Bu yüzden başlangıç ile son çekişler arasındaki oynamayı görmek özen ister bu sebeple kısa bir ölçü uzun bir puroya oranla daha dikkatli incelenmelidir. Romeo julieta 20 club benzeri club kalınlığında bir çubuk orta bölümü uzatır ve aroma gücünü gözlemeyi kolaylaştırır zira her nefesin payı daha büyüktür. Teneke kutulu mini sigarillo benzeri mini ölçü ise kakao notasını hızla ortaya koyup sona erer zira geçiş dakikalar değil saniyeler içinde olup biter. Mini ölçülerde iki adet denemek tek çubuktan daha güvenilir izlenim verir bu nedenle düzenli ve dengeli nefes önerilir. Teneke kutu aroması yakmadan önceki ilk izlenimi belirler bu nedenle yazmayı yanış sürerken değil hemen bitince denemek daha rahattır. Bunu ayrıca yazmak iyidir. Ölçü kısaldıkça aroma ayrıntısı daralır, fakat yoğunluk algısı aynı kalabilir. Bu yüzden sigarillo notlarını puro notlarıyla doğrudan kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı bir bölüm açmak işe yarar.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Tek seferlik bir tadım yoğunluk konusunda kesin bir yargı sunmaz yani her tadım bir öncekinin üstüne eklenir. Ruh hali, oda kokusu ile saat izlenimi değiştirir bu alışkanlık üç dört tadımdan sonra belirgin fayda verir. Bu yüzden basit bir not defteri tutmak işe yarar aksi takdirde benzer notalar defalarca yeniden keşfedilir. San cristobal 20 aniversario benzeri yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde tadıldığında kakao notası değişiyor mu anlaşılır üstelik aynı ürüne geri dönüp bakmak ilerlemeyi görmenizi mümkün kılar. Kalın gövdeli beşli kutu benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise aroma notunun ne kadar oynadığını ortaya koyar bu da boşa emeğe neden olur. Saat, puro adı ile not tabloya yazılmalı nitekim ilk notlar ileride okunduğunda ilginç sapmalar gösterir. Notlar arasında iki puandan çok sapma varsa şartlar yeniden düşünülmelidir. Haftalar içinde kendi ölçütünüz netleşir. Defterde kısa ifadeler uzun anlatımlardan daha işlevseldir. Örneğin orta bölüm belirgin sedir tonu şeklinde bir not tatmin edici olur. İleride bakıldığında anlaşılır olmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Dolgunluk, içimin damaktaki dokusunu anlatır; aroma gücü de tatların şiddetidir zira bu iki özellik aynı yönde ilerleme etmek mecburiyetinde değildir. Bu iki kavram sıklıkla birbirinin yerine anılır, hâlbuki bağımsız ölçülür bu iki kavramı ayırmak sonuçta daha gerçekçi bir yorum doğurur. El principe neye benzer benzeri küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olsa da sedir tonunu net taşıyabilir mesela sert bir duman sönük bir aromayla birleşebilir. San cristobal la cabaña puro benzeri dengeli bir kutu de orta gövdeyle badem tonunu güçlü taşır üstelik dolgun bir içim aromasız de olabilir. Yani hafif içimli bir çubuk güçlü lezzet verebilir tersi durum da geçerlidir. Bunu ayırt etmek için iki ayrı not yazmak işe yarar bu sebeple tek kelimeyle güçlü yazmak yerine ayrı ayrı yorumlamak önerilir. Gövdeye bakarak aroma gücünü tahmin etmek yanıltır. Aynı dolgunlukta iki ürün içinde aroma farkı aramak hassas bir iştir. Bu becerinin ilerlemesi sabır ile düzenli not tutmayı gerektirir. Sonuçta en güvenilir kriter kişisel damak zevkiniz kalır.
Tadım ortamını aroma gücüne göre hazırlamak
Ortam, aroma izlenimini en az çubuğun kendisi kadar etkiler demek ki en sağlam değerlendirme şartları sabitlemekle mümkündür. Nemi düşük bir havada tütün hızlı yanar böylece keskin tonlar öne geçer bu nedenle ortam koşullarını de kayda geçirmek yararlıdır. Aşırı nemli ortamda ise duman ağırlaşır hem de aroma bastırılır sıcaklık de yaprağın yanma hassasiyetini değiştiren ayrı bir değişkendir. La prado aroma profili gibi ahşap kutulu bir purosunu tadarken kutunun tuttuğu nemi dikkate almak yararlıdır aksi halde iki ayrı günde ortaya çıkan puan farkı çubuktan sanılabilir. San cristobal magnífico puro benzeri orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda karşılaştırılırsa ayrım net görülür tadım anı seçerken bu etkeni unutmayın. Havalandırma ortamdaki yabancı kokuları azaltır, yoğun koku ise algıyı şaşırtır oysa asıl etken çoğu zaman ortamdaki hava ya da esinti olur. Değerlendirmeyi her seferinde benzer koşullarda tekrarlamak en güvenilir yöntemdir. Havasız bir ortamda koku yoğunlaşırsa sonraki çubuğun aroması hatalı okunabilir. Pencere aralığı bırakmak genellikle işe yarar. Rüzgar çok güçlüyse yanış düzeni bozulur.